(Te) losse neusriem?!
We legden deze vraag voor aan dierenarts en menner Maud Smedts. Maud is als dierenarts gespecialiseerd in tandheelkunde bij het paard. Daarnaast is ze regelmatig op menwedstrijden aan het werk als FEI-dierenarts en in haar vrije tijd is zelf actief in de samengestelde mensport.
Anderhalve centimeter
Maud vertelt dat de internationale paardensportorganisatie FEI een meetinstrument heeft ontwikkeld waarmee bepaald kan worden of een neusriem niet te strak zit. Op FEI-menwedstrijden halen de officials deze onder de neusriem door. Zie op de foto van pagina 32 hoe dat in zijn werk gaat. Maud: “Deze measuring device is een plastic staafje van 1,7 centimeter dik dat in een punt toeloopt. Als je dit onder de neusriem door kunt schuiven, zit hij goed. Of in elk geval: niet te strak. De KNHS stelt dat de ruimte tussen neusrug en neusriem minimaal anderhalve centimeter zou moeten zijn. Dit kun je controleren zonder een liniaal op zak. Als je twee wijsvingers – naast elkaar en het bovenste gewricht onder de neusriem – tussen neusrug en neusriem kunt leggen, zit de neusriem niet te strak. Op Youtube vind je een instructievideo van de KNHS over dit onderwerp. Deze vind je door op Youtube te zoeken op ‘verbod te strakke neusriem’. Verder is het gebruikelijk dat de neusriem één vinger onder het jukbeen hangt en is de stelregel dat het bit op de juiste hoogte hangt als je in de mondhoek twee rimpels ziet. Maar – afgezien van het feit dat lang niet iedereen even dikke vingers heeft – ben je er met deze maatstaven en richtlijnen nog niet; er komt namelijk nog wel wat meer kijken bij een goed passende neusriem.”
Mondhoekletsel
Maud: “Een van de taken van officials op menwedstrijden is erop toe te zien dat menners niet rijden met een te strakke neusriem. Maar de reglementen zeggen niets over een neusriem die te los zit. De neusriem zorgt voor een stuk stabiliteit; hij helpt om het hoofdstel op zijn plaats te houden en zorgt ervoor dat het bit rustiger in de mond ligt. In mijn dierenartspraktijk zie ik bij paarden die zonder neusriem gereden worden en die dus de steun van een neusriem missen – bijvoorbeeld IJslanders – vaker mondhoekletsel. Dit komt doordat zonder de steun van een neusriem het bit meer beweegt in de paardenmond.”
Comfort en veiligheid
Maud: “Als je rijdt met een neusriem met sperriem, zie je soms dat een te los zittende neusriem door het sperriempje naar beneden getrokken wordt. Hierdoor ontstaat er druk op het puntje van het gevoelige neusbeen; dat is uiterst oncomfortabel tot ronduit pijnlijk voor je paard. Een ander gevaar van een te los zittende neusriem is dat het hoofdstel van het hoofd getrokken kan worden. Met name in een meerspan kan het gebeuren dat de paardenhoofden elkaar even raken of dat de paarden eens tegen de dissel aan schuren. Een goed passende en correct vastgemaakte neusriem kan dan voorkomen dat een paard zijn hoofdstel verliest.”
Klein hoofdje, groot probleem
Maud vertelt dat het, vooral voor ponymenners, niet eenvoudig is om een menhoofdstel met goed passende neusriem te kopen. “Met name als het gaat om pony’s met kleine hoofdjes is het vinden van een goede neusriem een hele uitdaging. Kijk, bij een tuiger met een langer hoofd gaat dat nog wel, maar bij een Welsh pony – met een kort hoofd, breed voorhoofd en een smal neusje – heb je vaak niet voldoende plaats voor al dat tuigage. Bij veel pony’s is de ruimte tussen de mondhoek en het jukbeen beperkt. Als daar een bakstuk, neusriem en kinketting moeten liggen, hangt het hoofdje simpelweg vol. Vaak hebben menhoofdstellen dikke bakstukken, die wel korter gemaakt kunnen worden, maar eigenlijk te breed zijn voor een ponyhoofdje. Als je dat combineert met een dikke neusriem is er op zo’n ponyhoofd nauwelijks plaats meer. Zeker als het hoofdstel dan ook nog is gemaakt van dik, stug materiaal, is de kans groot dat dit voor de pony niet comfortabel is.”
Kritisch kijken
Maud: “Mijn advies is om – liefst samen met je instructeur – eens kritisch naar de pasvorm van jouw hoofdstel te kijken. Is er wel voldoende ruimte voor je hoofdstel en is de neusriem wel comfortabel voor je paard of pony? Soms – zeker bij pony’s met kleine hoofdjes – is het beter om de menneusriem eraf te halen en een losse, kleinere ponyneusriem aan te schaffen. Als je een neusriem zoekt die normaliter gebruikt wordt om onder het zadel mee te rijden, heb je vaak meer keuze dan bij de menhoofdstellen."
