Zwarte parels shinen

do 5 mrt, 12:55

Op de donderdag en vrijdag konden de 145 vanuit Manege Gaasterland in Harich naar de tweede bezichtiging doorverwezen hengsten zich presenteren. Deze werden beoordeeld door Corrie Terpstra, Ellen van Gastel en Popke van der Meulen die de plek opvulde van de onverhoopt vertrokken Piet Bergsma, waarbij overigens nog onderzoek wordt gedaan naar de werkelijke reden hiervan. Voor de voorrijdagen kregen 44 jonge hengsten groen licht en later kwam er tijdens de na- en herkeuring op 29 januari jl. waar zes kandidaten aantraden, nog één bij. 

Predicaten moeders

Wetenswaardig is ook uit welke moeders zij afkomstig zijn. Van deze 44 hengsten komt er één uit een stamboekmerrie, terwijl er 29 een stermerrie als moeder hebben, 2 ster sport, 1 ster preferent prestatie, 4 model, 1 model sport, 1 model preferent prestatie en 1 model sport prestatie en de herkeuringshengst komt uit een preferente prestatiemerrie.

Hofleverancier

Ook dit jaar is de nafok van de inmiddels tienjarige Jehannes-zoon Auwert 514 weer prominent aanwezig. Vijf zonen zijn doorverwezen dus hij mag zich hofleverancier noemen. Herre 524 (v. Nane) wordt vertegenwoordig door vier zonen en van Tjebbe 500 (v. Bartele), Ulbrân 502 (v. Reinder), Beant 517 (v. Hessel) en Hilbrand 525 (v. Hette) kregen drie zonen groen licht. Voor het laagste verwantschap kan 16,6% genoteerd worden en het hoogste is 18,8%, wat aangeeft dat het door de fokkerijraad opgestelde nieuwe fok- en selectiebeleid - om bloedlijnverspreiding te vergroten - noodzakelijk is om in te stellen. Ook interessant is de afkomst voor wat betreft de merriestammen. Zeven doorverwezen hengsten vinden hun oorsprong in merriestam 25 en zes komen er uit merriestam 50, de 'tuigstam' waar opvallend veel tuigFriezen uit komen. 

Hattrick

Superspannend...

Op de laatste dag, de zaterdag, traden de reeds goedgekeurde hengsten voor het voetlicht. Een tiental jonge hengsten kreeg van de hengstenkeuringscommissie - bestaande uit voorzitter Sabien Zwaga, Jan Hellinx en Manuel Gasseling - een doorverwijzing naar hun eigen kampioenskeuring. Nadat zij zich opnieuw individueel presenteerden moesten zeven jongere stamboekhengsten alsnog onverrichterzake de piste verlaten waaronder ook de best optredende Herre 524 die met zijn presentatie eveneens indruk wist te maken. Hilbrand 525, Jorke 532, Jimte 533, Rutger 546 en Syme 551 verlieten eveneens het toneel onder luid applaus. Verrassend mocht Pelle 545 nog in de baan blijven, evenals debutant Ulco 554 die meteen een fraai visitekaartje afgaf, net als de mooie Mans 543 en de regerend kampioen Jeppe 537. In 2024 liep Jeppe als nieuwkomer zijn allerbeste ronden en werd kampioen, in 2025 herhaalde hij dit knappe staaltje. Zou hij nu worden verrast met een hattrick? ‘Heel correct in zijn exterieur maar in beweging iets toegevend op de kampioen”, aldus de uitleg van juryvoorzitter Zwaga, werd Mans 543 gehuldigd als reserve kampioen en kreeg de charismatische Jeppe 537 ‘met zijn superieure rasuitstraling en heel mooi in oprichting’ inderdaad zijn hattrick…

Niemand anders

En dan de oudere – reeds op afstammelingen gekeurde – stamboekhengsten… Wat werd hun kampioenskeuring wederom een superspannende aangelegenheid! Uiteraard worden de jarenlang zoveel indruk makende legendarische optredens van de op 27-jarige leeftijd overleden Jasper 366, the King off the Stallions, en van bijvoorbeeld de geëmigreerde publiekslieveling Alwin 469 nog steeds gemist. Maar als huidige nestor wist het voormalige tuigfenomeen Maurus 441, ook alweer 22 jaar oud inmiddels, aan de lange lijnen met Edwin Gorter ook nu nog veel applaus te genereren. En dan waren er de zeven uitverkorenen die werden uitgenodigd voor hun eigen kampioenskeuring. Zij maakten nogmaals één voor één hun opwachting en draafden nog eenmaal rond om jury én publiek te kunnen overtuigen! In volgorde van binnenkomst werden ze daarna vlak bij de uitgang opgewacht door meesterspeaker Bert de Ruiter en van speciaal commentaar voorzien terwijl de spanning steeg of zij de baan moesten verlaten of juist binnen mochten blijven. In deze fase ging het doek vallen voor Marcus 491, Tiede 501en Auwert 514 en bleef het fraaie kwartet bestaande uit Jehannes 484, Nane 492, Jurre 495 en Matthys 504 nog over en steeg de spanning nog meer… Bij monde van Sabien Zwaga werden de kampioen en reserve kampioen bekendgemaakt. Zij gaf als eerste aan dat de verschillen gering zijn en ‘duurzaamheid, exterieur en natuurlijk de beweging zijn heel erg van belang.’ Als reserve kampioen werd Jehannes 484 aangewezen. De kampioen onderscheidde zich door zijn losgelatenheid en werd gekozen ‘vanwege zijn fantastische bewegingen, ook zijn heel goede stap, waar steeds meer op gelet wordt in de fokkerij.’ Dat kon niemand anders zijn dan Paard van het Jaar 2022: Nane 492.

Unieke sfeer

Inmiddels voor de twintigste keer weet De Ruiter met zijn eigen stijl het publiek van commentaar te voorzien en creëert hiermee ook de unieke KFPS hengstenkeuringssfeer waarbij hij het telkens weer in de kampioenskeuring extra spannend weet te maken. Wat niet in zijn draaiboek stond terwijl hij dacht ook vandaag de regisseur te zijn: Bert de Ruiter werd hiervoor tot zijn grote verrassing gehuldigd en met brede instemming van het publiek eens uitgebreid in het zonnetje gezet.

Postuum eerbetoon 

De jaarlijkse huldiging van de Fokker van het Jaar is eveneens altijd weer een spannend moment… Ditmaal werd er tijdens de intro niet heel geheimzinnig over gedaan en dit had een verdrietige reden; het werd helaas een postuum eerbetoon. De in 1949 in Friesland geboren Huite Brunia vertrok op 18-jarige leeftijd om te werken bij familie in Canada, hier veranderde zijn voornaam in Bert. Hij ontpopte zich tot succesvol zakenman en begin 2000 startte hij met zijn grote passie: het fokken van Friese paarden. Brunia importeerde hiervoor vijf merries waarmee hij in het Westen van Canada voortvarend zijn fokkerij begon onder de naam 'Ut it Westen'. Meteen met het eerste fokproduct, Baukje Ut it Westen Kroon Preferent Prestatie AA, werd veel succes geboekt. Tot en met 2025 fokte hij 108 veulens. Hieronder bevinden zich 5 kroonmerries, 6 sterhengsten en 16 stermerries. Afgelopen jaar werden er heel fraaie successen geboekt met onder meer een kroonmerrie, een prestatiemerrie én een preferente merrie, maar tevens 5 maal een sterpredicaat en 3 AAA-predicaten. 

Mooie lijst

Voorwaar een mooie lijst! Gelukkig heeft hij dit nog mee kunnen maken maar op 17 december j.l. is Bert Brunia op 76-jarige leeftijd overleden. Zo’n 25 jaar geleden kwam de Friese ruiter Raymond Kortstra in contact met Bert Brunia en zijn vrouw Hannah. Raymond kreeg de vraag om hun Friese paarden, in Chilliwack British Columbia, te trainen en klaar te maken voor de keuringen om zo de kwaliteit van hun fokkerij te verbeteren. Hiervoor ging hij jarenlang een periode naar Canada en dit wierp zeker vruchten af. Helaas heeft Brunia het behalen van de titel Fokker van het Jaar 2025 niet meer meegemaakt. Zijn vrouw Hannah en hun kinderen lieten zich vertegenwoordigen door Brunia’s nog in Nederland woonachtige broer Sjouke en zus Jitske evenals Raymond Kortstra. De onderscheiding werd aan hen uitgereikt door de nieuwe KFPS voorzitter Ton Wortel.

Silver Bowl

Tijdens indoor Friesland in oktober vorig jaar werd er weer op het scherpst van de snede gestreden in het dekhengstenkampioenschap door met name de eerste twee voorlopig opgestelden van de vijf deelnemers. Met alles wat hij in zich had wist Gosse 526, met Radboud Kulsdom aan de leidsels, zijn titel tot het uiterste te verdedigen en was daarbij uitzonderlijk ruim in zijn voorbeengebruik. Maar tegen de als voorlopige tweede binnengeroepen Matthys 504 kon Gosse toch niet op. Het krachtige achterbeengebruik dat de scherpe Matthys ten toon spreidde, met Jasper van Manen in de sjees, gaf de jury toen de doorslag. In datzelfde WTC Center wist Matthys nu wederom de handen van het publiek veelvuldig op elkaar te krijgen. Oók door zijn tuigtypische keuringsoptreden waarmee hij geselecteerd werd voor de kampioenskeuring maar daarin net niet helemaal zuiver liep en geen titel bemachtigde. Maar zeker ook tijdens zijn tuigpresentatie voorafgaand aan de uitreiking van de Silver Bowl. Wat een kracht wist hij weer ten toon te spreiden met achter zich een op en top genietende Jasper van Manen. Ze maakten er een sublieme show van.

Algemeen kampioenschap

Wat hadden we aan het eind van de dag de twee kampioenen en twee reservekampioenen van respectievelijk de jongere en de oudere hengsten graag nog eenmaal rond zien draven in het slotstuk, de strijd om het algemeen kampioenschap. Maar de jury was er al uit wie er zou worden gehuldigd als algemeen (reserve) kampioen. Voor vandaag gehuldigd speaker Bert de Ruiter die ditmaal voor de twintigste keer het publiek toesprak kon er nog wel een grapje af: “Als je hier kampioen wordt, ben je niet de kampioen van Nederland, dan ben je de Wereldkampioen…”

Appels en peren

Juryvoorzitter Sabien Zwaga nam hierna de microfoon om de spanning te verbreken waarbij zij aangaf dat de driekoppige jury tot een unaniem besluit was gekomen. “De oudere hengsten met de jongere hengsten is een beetje appels met peren vergelijken." En zij vervolgde: "De reserve kampioen is een hengst die er nog nooit zo goed voor gestaan heeft: de nieuwe reserve kampioen heet Nane 492!”

Enorm veel applaus

Nane wist al enorm veel applaus in ontvangst te nemen als kampioen van de oudere hengsten, zou dit dan betekenen dat de kampioen jongere hengsten wederom het algemeen kampioenschap werd toebedeeld? Dit werd ingeluid met: “Hij kwam, zag en overwon. Twee keer eerder deed hij het al en nu flikt hij het weer: de kampioenssjerp is voor Jeppe 537!” Hattrick compleet…