"De paarden zijn wereldtoppers, nu ik nog"

In 2025 reed Anne Okkema twee FEI 2* wedstrijden en de 4* landenwedstrijd in Baborowko, Polen. Eind maart 2026 maakte hij zijn 3* debuut in Exloo, waar ook tweespanrijders als Kees Koops (NED), Franck Grimonprez (FRA), Marcel Luder (SUI) en Alexander Bösch (AUT) de overstap maakten naar vierspan. Een opvallende verandering in een tijd waarin niet alleen het dagelijks leven en management van de paarden duurder worden, maar ook het inschrijfgeld voor de wedstrijden en de materialen die daarbij komen kijken. 

Waarom besloot je de overstap te maken naar internationaal niveau?

"Vijftien jaar geleden fokte ik samen met Peter Chardon, de vader van Jelmer Chardon, onze eerste Topspeed Friesians, kruisingen tussen de Russische Orlovdraver en een Fries. De schimmels besloot ik te houden en zij vormden al snel een perfect vierspan voor de paardenmarathons. Naast het runnen van Stal Okkema in het Friese Britswert, waar we professioneel bezig zijn met de Friese paardenfokkerij, het beleren en zadelmak maken en het uitbrengen van paarden in de dressuur- en mensport, zie ik het vierspanrijden als een hobby", laat Anne Okkema weten. Hij richtte samen met Lieuwe Bouma en Roel vd Hoek de paardenmarathon in Kubaard op, die niet onder de vlag van de KNHS gereden werd. "Dat was top. Ik werkte toen nog in loondienst. Ik kon dan de hele week werken, vrijdagavond verkennen en zaterdag de wedstrijd rijden. Het concept sloeg aan, uiteindelijk werd het een reeks van meer dan dertien marathonwedstrijden, de finale was vervolgens in Wâlterswâld." Enkele jaren terug zag bondscoach Ad Aarts Anne Okkema rijden tijdens de samengestelde menwedstrijd in Gaasterland. "Hij vertelde me later dat hij me niet kende en zich afvroeg hoe ik door de hindernissen zou komen. Dat beviel hem wel, het ging veel beter dan hij had verwacht! Ad vroeg me of ik niet hogerop wilde komen, maar ik wees het af. Nee, dacht ik. Dat is niets voor mij. Laat mij maar lekker marathonwedstrijden rijden, van mij hoeft het niet allemaal serieus te zijn." Tot hij later in de auto zat... "Ik dacht: 'Áls ik het ooit wil, dan is dit mijn kans.' Ik heb Ad gebeld en gezegd dat mijn paarden er de potentie voor hebben, maar dat ik me afvroeg of hij het wel zag zitten met de menner erachter. Dat had hij, gaf hij aan. Daarna heb ik de eerste kadertraining gevolgd. Dat was twee jaar geleden."

Heb je in die trainingen veel geleerd?

"Ja, je leert er heel veel van. Ad straalt heel veel rust en vertrouwen uit. Als ik alleen door een kegelparcours wandel, gaat dat me maar net goed af. Laat staan hoe ik er in godsnaam met vier paarden doorheen moet. Ad neemt je dan bij de hand en loodst je er stap voor stap doorheen." Ook dressuurmatig heeft Anne er veel aan gehad. "Ik kom er eerlijk voor uit dat het mijn eigen schuld is dat de dressuur nog niet zo goed gaat. Ik heb altijd die wilde marathonwedstrijden gereden en was nooit bezig om ze dressuurmatig goed voor elkaar te krijgen. Ik was niet gewend om op die manier met ze bezig te zijn, maar mijn paarden natuurlijk ook niet. Ik was gewend om veel gas te geven en grote lussen te leggen in de hindernissen, maar in de dressuur moet het gaspedaal veel subtieler open en moeten de lussen veel kleiner en vloeiender gelegd worden. Wat dat betreft is er nog veel vooruitgang te boeken, want als je na de dressuur op 30 punten afstand staat van de winnaar, is dat in de marathon en de vaardigheid onmogelijk goed te maken."

Heb je grote veranderingen doorgevoerd nu je internationaal start?

"Dat valt mee. Stal Okkema loopt gewoon door, maar er gaat nu natuurlijk wel meer tijd naar het vierspan. We volgen de kadertrainingen, gaan vervolgens met die tips aan de slag en hebben een wedstrijdplanning. Tijdens de internationale wedstrijd in Polen vorig jaar ontdekte Thys Fopma, mijn vorige topgroom, dat hij niet graag van huis is vanwege zijn kinderboerderij thuis. Daarom is Jenny Visser nu aan ons team toegevoegd. Zij werkt hier fulltime op stal en gaat mee naar de internationale wedstrijden. Daar heeft ze zelf ook geen ervaring mee, dus het is een avontuur dat we samen aangaan. In Exloo kregen we een gele kaart omdat we bij de veterinaire keuring niet de juiste hoofdstelnummers bij de juiste paarden hadden opgedaan. We hadden last minute een paard gewisseld en waren ervan uitgegaan dat de vervanger dus de letter zou krijgen, maar dat was niet zo. We kregen daarom een officiële waarschuwing... Zuur, maar we wisten vooraf niet dat het zo werkte. Deze fout maken we in de toekomst in ieder geval niet meer. Al doende leert men." 

Wat adviseer je menners die ook internationaal willen gaan starten?

"Om nooit op te geven. Je moet veel doorzettingsvermogen hebben, niet alleen als je net komt kijken, maar ook als je al jarenlang op het hoogste niveau meedraait. En als ik dan voor mezelf spreek, dan moet je er ook veel voor willen laten en er veel voor over hebben. Het komt echt bij niemand aanwaaien, dat heb ik wel gezien. Maar het is een super mooie sport en ook op de internationale wedstrijden is het heel gezellig. Je bent met z'n allen een week op dezelfde locatie, aan het eind ken je elkaar allemaal en zijn er nieuwe vriendschappen ontstaan."

Hoe ziet het bedrijf 'Stal Okkema' eruit?

Stal Okkema is gespecialiseerd in het opleiden, kopen en verkopen van Friese paarden. Er staan ongeveer vijftig paarden op stal die zadelmak gemaakt of beleerd worden of doorgetraind worden naar hoger niveau. Een aantal paarden is van eigenaren en keert nadat ze beleerd of zadelmak zijn gemaakt terug naar de eigenaar, maar de meeste paarden zijn in eigendom van Stal Okkema en worden later verkocht aan een passende menner of ruiter. "We zijn hele dagen bezig op stal en zijn liever zes dagen per week even kort met ze bezig, dan dat we ze twee of drie keer per week ontzettend moe maken. Het longeren, beleren en zadelmak maken gaat door elkaar. Daardoor zijn de paarden alle activiteiten op stal en in de baan gewend en kijken ze na een tijdje nergens meer van op of om. We vinden het belangrijk dat iedereen met hen weg kan rijden en dat ze een veelzijdige (sport)carrière aan kunnen gaan. Ik houd me vooral bezig met het aangespannen werk, Onze oudste dochter Wendy heeft meerdere paarden tot Grand Prix-niveau opgeleid en zit erbij in de VOF. Onze jongste dochter Rianne heeft veel in het buitenland gewerkt, maar werkt nu weer fulltime mee. Het is een heel veelzijdig familiebedrijf geworden met heel kundig personeel waar we graag mee samenwerken. Doordat Stal Okkema veel paarden naar het buitenland verkoopt, weten ze ook hun weg te vinden als het gaat om de administratie die daarbij komt kijken. We hebben vast personeel op kantoor zitten dat zulke dingen in orde maakt, waarmee we de verkoop van paarden over de hele wereld van A tot Z kunnen verzorgen."

Je bent groot ambassadeur van het Friese paard. Waarom zijn de paarden in jouw span schimmels?

"Klopt, ik koop en verkoop veel Friese paarden, beleer hen, heb heel veel contacten in het buitenland en help graag mee als ze me vragen om input vanuit het KFPS stamboek. Uit die internationale contacten kwam uiteindelijk ook het idee om met een vierspan Friese paarden 4000 km dwars door Amerika te reizen. We leefden in tenten, namen het eten van de paarden onderweg mee en kochten extra hooi bij boerderijen waar we langs kwamen als die mogelijkheid zich voordeed. Een super bijzonder avontuur waar ik nog altijd met een glimlach op terugkijk. Ondanks dat ik ontelbaar veel Friese paarden heb gefokt en in handen heb gehad, vind ik dat we binnen het KFPS écht niet zomaar bloed uit een ander stamboek moeten toevoegen. Al doe ik dat zelf wel veel. De Topspeed Friesians zijn er natuurlijk een goed voorbeeld van, maar ik houd ook van bijzondere kleuren en kruis de Friese paarden graag Andalusieres en dressuurpaarden. Zo hebben wij bijvoorbeeld de bijzondere Roelemans VHS (Nane 492 x Hennessy), een heel apart dier om te zien. Maar we hebben nu ook een kruising Glamourdale x Fries, Totulas x Fries en hebben wat zwart-bonte paarden en zelfs een Appaloosa gefokt! Toch vind ik de Orlov het perfecte menpaard. Ze hebben best wat beweging van zichzelf en je hoeft ze nooit aan te schreeuwen in de marathon. Ze hebben onwijs veel uithoudingsvermogen en willen altijd blijven lopen. Jammer dat ik ze niet dressuurmatig genoeg heb opgeleid, maar dat is nu een omscholing voor ons allemaal en moet eerlijk zeggen dat als ik na een training met Ad naar huis ga, ik weer nieuwe en positieve energie heb om met ze aan de slag te gaan."

Wat is jouw doel?

"We blijven ons best doen en zien dan wel hoe het loopt. Het zou heel gaaf zijn als we het WK in Aken dit jaar mogen rijden, maar dan moet de dressuur wel echt verbeteren. Mijn paarden zijn potentiële wereldkampioenen, daar ben ik van overtuigd. Het is alleen nog de vraag of degene die erachter zit daar ook de potentie voor heeft. Wat dat betreft ben ik behoorlijk eigenwijs, ik heb veel vertrouwen in mijn paarden en wil daarom niet zomaar wisselen, maar ik vrees dat ik volgend jaar wel een of twee paarden in het span zal gaan wisselen. Ik heb iets meer rust en ontspanning nodig in het span, paarden die stabieler in een mooie houding blijven lopen voor de dressuur. Maar nogmaals, ik ben eigenwijs en heb veel vertrouwen in mijn paarden. Ik verwacht dat ik die verandering pas in 2027 ga doorvoeren. Dat worden dan ook Topspeed paarden hoor, maar dan een generatie jonger. Natuurlijk kan ik ook paarden van anderen kopen, maar daar haal ik geen plezier uit. Het fokken en opleiden van paarden is mijn vak en dat wil ik graag blijven combineren met mijn sportpaarden."

Stelling: De vierspansport heeft de toekomst

"Het is een ongelofelijk mooie sport, dus ik zou het gek vinden als het niet zo is. Daarnaast hoop ik dat mensen als Jelmer Chardon en Paskal de Graaf aan de weg blijven timmeren en dat zij zich straks ook bij de internationale groep gaan voegen. Tegelijkertijd komt er natuurlijk veel bij kijken, bij de internationale wedstrijden. Je bent al snel vijf dagen van huis, waar het werk ook door moet gaan. Ik geloof er niet in dat je het pas maakt binnen de sport als ze je naam kennen. Je moet er juist voor zorgen dat mensen zien dat je bij de besten hoort. Net zoals Dries Degrieck dat nu aan het doen is, prachtig om te zien."